امنیت وب معمولاً با تصویر فایروال و ابزار گرانقیمت شروع میشود، در حالی که مؤثرترین لایه برای بیشتر سایتها چند خط تنظیم در پاسخ سرور است. اینها کاری میکنند که مرورگر بهجای شما دفاع کند.
Content-Security-Policy
مهمترین و سختترین. به مرورگر میگوید اسکریپت، استایل و تصویر را فقط از چه منابعی اجازه دارد اجرا کند. اگر مهاجم موفق شود یک تگ اسکریپت به صفحه تزریق کند، CSP درست جلوی اجرایش را میگیرد.
راه عملی پیادهسازی: اول با حالت گزارشمحور (Content-Security-Policy-Report-Only) شروع کنید، چند روز گزارشها را ببینید تا بفهمید چه چیزهایی واقعاً در صفحه لود میشوند، بعد سیاست را سفت کنید. مستقیم رفتن سراغ حالت اجباری معمولاً یعنی شکستن نیمی از سایت در جمعهشب.
نکته: unsafe-inline عملاً CSP را بیاثر میکند. اگر ناچارید اسکریپت درونخطی داشته باشید، از nonce استفاده کنید.
Strict-Transport-Security
به مرورگر میگوید از این به بعد فقط با HTTPS به من وصل شو، حتی اگر کاربر آدرس را با http تایپ کرد. این هدر حملهی تنزل پروتکل را میبندد. مقدار متعارف: عمر یکساله و شامل زیردامنهها. قبل از فعال کردن مطمئن شوید همهی زیردامنهها واقعاً گواهی معتبر دارند، چون برگشتن از آن ساده نیست.

چند هدر کوچک با اثر بزرگ
X-Content-Type-Options: nosniff— جلوی حدس زدن نوع فایل توسط مرورگر را میگیرد. یک فایل آپلودی که بهاشتباه بهعنوان اسکریپت اجرا شود، دقیقاً همان سناریویی است که این هدر میبندد.Referrer-Policy: strict-origin-when-cross-origin— جلوی نشت آدرس کامل صفحه (که ممکن است توکن داشته باشد) به سایتهای دیگر را میگیرد.X-Frame-Optionsیا معادلش در CSP — جلوی قرار گرفتن سایت شما داخل iframe سایت دیگر و حملهی کلیکدزدی را میگیرد.Permissions-Policy— دسترسی به دوربین، میکروفون و موقعیت مکانی را برای اسکریپتهای شخص ثالث میبندد.
کوکیها را درست تنظیم کنید
هر کوکی نشست باید سه ویژگی داشته باشد: HttpOnly تا جاوااسکریپت نتواند بخواندش، Secure تا فقط روی HTTPS برود، و SameSite=Lax یا Strict تا در درخواستهای بینسایتی فرستاده نشود. همین سه کلمه، کلاس بزرگی از حملات CSRF و سرقت نشست را حذف میکند.
چیزی که هدر حلش نمیکند
هدرها لایهی دفاعیاند، نه جایگزین اعتبارسنجی. هر ورودی کاربر باید سمت سرور اعتبارسنجی شود و هر محتوای HTML که از منبع قابل ویرایش میآید باید پاکسازی شود. اگر محتوای مقاله را از یک پایگاهداده یا CMS میخوانید و مستقیم داخل صفحه تزریق میکنید، یک تابع پاکسازی HTML بین این دو مرحله ضروری است — نه اختیاری.
چطور بررسی کنیم
ابزار توسعهدهندهی مرورگر را باز کنید، به بخش Network بروید، درخواست صفحهی اصلی را انتخاب کنید و هدرهای پاسخ را ببینید. اگر هیچکدام از موارد بالا آنجا نیست، یک بعدازظهر کار دارید که ارزشش از خیلی پروژههای بزرگتر بیشتر است.


