اگر یک گزارش سرعت از سایتتان بگیرید و بخش «بزرگترین منابع» را نگاه کنید، تقریباً همیشه تصاویر بالای فهرستاند. خبر خوب این است که بهینهسازی تصویر، برخلاف بازنویسی جاوااسکریپت، ریسک کمی دارد و نتیجهاش فوری دیده میشود.
کدام فرمت؟
سه گزینهی جدی روی میز است. AVIF معمولاً کمترین حجم را میدهد، بهخصوص برای عکسهای واقعی با گرادیان و جزئیات زیاد؛ در عوض کدگذاریاش کندتر است. WebP کمی حجیمتر است ولی پشتیبانیاش کاملتر و انکودش سریعتر است و برای گرافیکهای تخت و لوگو عالی جواب میدهد. JPEG و PNG هنوز بهعنوان نسخهی پشتیبان معنی دارند، ولی نباید گزینهی اول باشند.
راه امن این است که با عنصر <picture> چند منبع بدهید و اجازه دهید مرورگر اولین فرمتی را که میفهمد انتخاب کند:
<picture>
<source srcset="cover.avif" type="image/avif">
<source srcset="cover.webp" type="image/webp">
<img src="cover.jpg" alt="توضیح تصویر" width="1200" height="675">
</picture>
اندازه، مهمتر از فرمت
یک اشتباه رایج: تصویر ۳۰۰۰ پیکسلی را با CSS به ۶۰۰ پیکسل کوچک میکنیم و فکر میکنیم کار تمام است. کاربر هنوز همان فایل بزرگ را دانلود کرده. با srcset و sizes چند نسخهی واقعی بسازید تا گوشی نسخهی کوچک بگیرد و دسکتاپ نسخهی بزرگ. برای بیشتر سایتها، سه اندازه (مثلاً ۴۸۰، ۹۶۰ و ۱۶۰۰ پیکسل) کافی است.

بارگذاری تنبل، اما نه برای همه
به تصاویر پایین صفحه loading="lazy" بدهید تا تا وقتی کاربر به آنها نرسیده دانلود نشوند. اما مراقب باشید: تصویر اصلی بالای صفحه را هرگز lazy نکنید. آن تصویر معمولاً همان عنصری است که LCP را تعیین میکند و تنبل کردنش مستقیماً نمرهی سرعت را خراب میکند. برعکس، به آن fetchpriority="high" بدهید.
جابهجایی چیدمان را متوقف کنید
هر تگ <img> باید width و height داشته باشد، حتی اگر با CSS اندازهاش را عوض میکنید. مرورگر از این دو عدد نسبت ابعاد را حساب میکند و از قبل جای تصویر را خالی نگه میدارد. بدون آن، متن بعد از لود شدن تصویر میپرد و CLS خراب میشود — همان لحظهای که کاربر روی لینک اشتباه کلیک میکند.
متن جایگزین را جدی بگیرید
alt فقط برای سئو نیست؛ برای کسی است که با صفحهخوان سایت شما را میخواند یا تصویر برایش لود نشده. توصیف کوتاه و معنادار بنویسید، نه فهرست کلیدواژه. اگر تصویر صرفاً تزئینی است، alt="" بگذارید تا صفحهخوان از آن رد شود.
یک چکلیست کوتاه
- تصویر را در بزرگترین اندازهای که واقعاً نمایش داده میشود بسازید، نه بیشتر.
- خروجی AVIF و WebP بگیرید و JPEG را فقط بهعنوان پشتیبان نگه دارید.
- برای تصاویر پایین صفحه lazy و برای تصویر اصلی priority بالا.
- ابعاد را در HTML بنویسید.
- اگر CDN تصویر دارید، تبدیل فرمت و تغییر اندازه را به آن بسپارید تا دستی نسازید.


