بازگشت به وبلاگ

CSS در ۱۴۰۵: پنج قابلیتی که دیگر نیازی به جایگزین جاوااسکریپتی ندارند

کوئری‌های سبک کانتینر، شبه‌کلاس :open، field-sizing، contrast-color و تابع shape؛ امکاناتی که امسال در همه‌ی مرورگرهای اصلی پشتیبانی شدند و چند ابزار کمکی را بازنشسته می‌کنند.

کد CSS روی صفحه‌ی ویرایشگر با رنگ‌بندی نحوی

هر سال چند قابلیت CSS از حالت «فقط کروم» به «همه‌جا کار می‌کند» می‌رسند و چند فایل ابزار کمکی جاوااسکریپتی را بی‌مصرف می‌کنند. امسال چند مورد از این اتفاق‌ها پشت سر هم افتاد. پروژه‌ی Baseline این وضعیت را استاندارد کرده: وقتی یک قابلیت در همه‌ی مرورگرهای اصلی پشتیبانی شود، برچسب «تازه در دسترس» می‌گیرد و بعد از مدتی که نسخه‌های قدیمی از رده خارج شدند، «به‌طور گسترده در دسترس» می‌شود.

۱) کوئری‌های سبک کانتینر

کوئری‌های کانتینر دیگر محدود به اندازه نیستند؛ با style queries می‌توانید بر اساس مقدار متغیرهای سفارشی والد به عنصر استایل بدهید، بدون اینکه ساختار کلاس‌های پیچیده بسازید. کاربرد عملی‌اش جایی است که یک کامپوننت باید در بستر «تیره»، «برجسته» یا «فشرده» شکل متفاوتی بگیرد. به‌جای card--dark و card--compact و ترکیب‌هایشان، والد یک متغیر تعیین می‌کند و فرزند خودش را تطبیق می‌دهد.

۲) شبه‌کلاس :open

پیش از این برای استایل دادن به عناصری مثل <dialog> و <details> در حالت باز، باید سراغ بررسی اتربیوت یا مدیریت کلاس می‌رفتید؛ این شبه‌کلاس دقیقاً وقتی فعال می‌شود که عنصر باز باشد. یک خط CSS جای چند خط جاوااسکریپت را می‌گیرد.

نمایش کد و پیش‌نمایش طراحی رابط کاربری در کنار هم
هرچه منطق ظاهری به CSS منتقل شود، جاوااسکریپت کمتری برای اجرا می‌ماند.

۳) field-sizing

این ویژگی کنترل رفتار اندازه‌گیری عناصر فرم مثل textarea و input و select را می‌دهد؛ با مقدار content، کنترل‌های فرم خودشان با محتوا بزرگ و کوچک می‌شوند و دیگر نیازی به اسکریپت‌های تغییر اندازه‌ی خودکار نیست. هرکسی که یک بار کتابخانه‌ی auto-resize برای textarea نصب کرده، می‌داند این چقدر آزاردهنده بود.

۴) contrast-color()

انتخاب رنگ متن روی پس‌زمینه‌ای که کاربر تعیین می‌کند، همیشه یا به جفت‌های از پیش تعریف‌شده ختم می‌شد یا به محاسبه‌ی نسبت کنتراست در جاوااسکریپت. این تابع که در بهار امسال در کروم ۱۴۷، فایرفاکس ۱۴۶ و سافاری ۲۶ به وضعیت Baseline رسید، محاسبه را به خود مرورگر می‌سپارد. برای برچسب‌ها، بج‌ها و تم‌های قابل شخصی‌سازی دقیقاً همان چیزی است که لازم داشتیم.

۵) تابع shape()

با این تابع می‌توانید مسیرهای برش را با واحدهای درصد، rem، calc و متغیرهای سفارشی بنویسید، بنابراین شکل بریده‌شده همراه با ابعاد عنصر مقیاس می‌گیرد و لازم نیست جاوااسکریپت رشته‌ی مسیر SVG را با چیدمان هماهنگ نگه دارد. برای دیزاین‌سیستمی که یک شکل امضاشده دارد و در ده‌ها اندازه استفاده می‌شود، فرق بین یک قاعده‌ی CSS و یک ابزار resize-observer است.

و یک خبر خوب برای :has()

شبه‌کلاس :has() امسال به وضعیت «به‌طور گسترده در دسترس» رسید — یعنی دیگر حتی احتیاط هم لازم نیست. «سلکتور والد» که سال‌ها آرزوی توسعه‌دهنده‌ها بود، حالا یک ابزار روزمره است.

چطور تصمیم بگیریم استفاده کنیم یا نه

برچسب «تازه در دسترس» یعنی آخرین نسخه‌ی همه‌ی مرورگرها پشتیبانی می‌کنند، نه اینکه همه‌ی کاربران شما آن نسخه را دارند. قاعده‌ی امن این است: اگر قابلیت فقط ظاهر را بهتر می‌کند (مثل shape یا contrast-color)، امروز استفاده کنید و بگذارید مرورگر قدیمی حالت ساده را ببیند. اگر قابلیت برای کارکرد حیاتی است، اول آمار مرورگرهای خودتان را نگاه کنید و بعد تصمیم بگیرید.

CSS در ۱۴۰۵: پنج قابلیتی که دیگر نیازی به جایگزین جاوااسکریپتی ندارند — ۱CSS در ۱۴۰۵: پنج قابلیتی که دیگر نیازی به جایگزین جاوااسکریپتی ندارند — ۲CSS در ۱۴۰۵: پنج قابلیتی که دیگر نیازی به جایگزین جاوااسکریپتی ندارند — ۳