بازگشت به وبلاگ

دسترس‌پذیری وب: چک‌لیستی که در یک بعدازظهر می‌شود اجرا کرد

بیشتر مشکلات دسترس‌پذیری سایت‌ها از چند خطای تکراری می‌آید. این مشکلات را با ابزار ساده پیدا کنید و با تغییرات کوچک درست کنید.

کاربر در حال استفاده از صفحه‌خوان برای مرور سایت

دسترس‌پذیری معمولاً به‌عنوان یک پروژه‌ی بزرگ و ترسناک تصویر می‌شود، در حالی که در عمل بیشتر خطاهای سایت‌ها از یک فهرست کوتاه و تکراری می‌آید. اگر همین فهرست را ببندید، تجربه‌ی بخش بزرگی از کاربران واقعاً بهتر می‌شود.

مشکلات پرتکرار

  • کنتراست پایین متن. خاکستری روشن روی سفید زیباست تا وقتی که کسی زیر نور آفتاب یا با چشم خسته بخواهد بخواند. نسبت کنتراست متن معمولی باید دست‌کم ۴.۵ به ۱ باشد.
  • نبود متن جایگزین. تصویر بدون alt برای صفحه‌خوان یعنی هیچ.
  • برچسب‌نداشتن ورودی فرم. placeholder جای label نیست؛ به‌محض تایپ ناپدید می‌شود.
  • دکمه‌ای که در واقع div است. با کیبورد قابل فوکوس نیست و با Enter کار نمی‌کند.
  • حذف حلقه‌ی فوکوس. outline: none بدون جایگزین، سایت را برای کاربر کیبورد غیرقابل استفاده می‌کند.
  • ترتیب نادرست تیترها. پریدن از h1 به h4 نقشه‌ی سند را خراب می‌کند.
بررسی کنتراست رنگ و خوانایی متن در رابط کاربری
کنتراست و برچسب‌گذاری، دو منبع اصلی خطاهای قابل کشف خودکار هستند.

تست، بدون ابزار گران

سه تست ساده که هر توسعه‌دهنده‌ای می‌تواند انجام دهد:

  1. ماوس را کنار بگذارید. فقط با Tab و Enter کل مسیر خرید یا ثبت‌نام را طی کنید. هر جا گیر کردید یک باگ است.
  2. بزرگ‌نمایی ۲۰۰ درصد. صفحه باید هنوز قابل استفاده بماند و متن نباید بریده شود.
  3. صفحه‌خوان سیستم‌عامل را روشن کنید. ده دقیقه گوش دادن به صفحه‌ی اصلی، بیشتر از ده صفحه گزارش خودکار یاد می‌دهد.

ابزارهای خودکار مثل افزونه‌های بازرسی دسترس‌پذیری تقریباً یک‌سوم مشکلات را پیدا می‌کنند. این یک‌سوم را رایگان بگیرید، ولی فکر نکنید کار تمام است.

ARIA: کمتر، بهتر

قاعده‌ی اول ARIA این است که از ARIA استفاده نکنید. اگر عنصر بومی HTML وجود دارد (button، nav، label، dialog)، همان را بگذارید؛ رفتار صحیح را رایگان می‌گیرید. ARIA برای جایی است که چاره‌ای نیست، و ARIA اشتباه از ARIA نداشتن بدتر است.

مورد خاص فارسی و RTL

در سایت راست‌به‌چپ چند نکته‌ی اضافه هست: جهت را با dir="rtl" روی عنصر ریشه تعیین کنید نه با استایل جداگانه، از خصوصیات منطقی CSS مثل margin-inline-start به‌جای margin-left استفاده کنید تا قالب در هر دو جهت درست بماند، و اعداد و متن انگلیسی داخل جمله‌ی فارسی را با جهت‌دهی درست بپیچید تا به‌هم نریزد.

چرا ارزشش را دارد

جدا از بحث اخلاقی و الزامات قانونی که در بازارهای مختلف سفت‌تر می‌شود، تقریباً همه‌ی این تغییرات برای کاربر عادی هم بهتر است: کنتراست بالاتر، برچسب روشن‌تر، مسیر کیبوردی سالم و ساختار تمیز. این همان چیزی است که موتور جست‌وجو و مدل‌های زبانی هم راحت‌تر می‌خوانند.

دسترس‌پذیری وب: چک‌لیستی که در یک بعدازظهر می‌شود اجرا کرد — ۱دسترس‌پذیری وب: چک‌لیستی که در یک بعدازظهر می‌شود اجرا کرد — ۲دسترس‌پذیری وب: چک‌لیستی که در یک بعدازظهر می‌شود اجرا کرد — ۳